Ratuj Bałtyk, Save Baltic

<<< Wstecz

04 lipca 2026

Oczyszczanie Bałtyku – czas start.

Projekt: Czysty Bałtyk 2026

Wchodzimy w teren – rekonesans techniczny i badania wraków na dnie Bałtyku. Milowy krok do ich usunięcia.

Bałtyk nie potrzebuje kolejnych analiz. Potrzebuje działania.

Na dnie Bałtyku leżą tysiące wraków. Nie pojedyncze przypadki, nie odosobnione historie – tylko skala, której przez lata wygodnie było nie widzieć. Szacunki HELCOM mówią o 8–10 tysiącach zatopionych obiektów. Co najmniej kilkaset z nich wciąż zawiera paliwa, chemikalia lub inne niebezpieczne ładunki. W samych polskich obszarach morskich zidentyfikowano ponad 400 wraków, z czego około 100 w Zatoce Gdańskiej. Tekst obrazuje mapa wraków udostępnionych do płetwonurkowania, więc to jest wycinek wycinka wszystkich leżących w Zatoce Gdańskiej, nie wspominając o całym Bałtyku.

To tony korodującej stali, która rozpada się i zmienia strukturę dna. To oleje, smary i substancje techniczne, które przez dekady pozostają zamknięte w instalacjach statków powoli przedostając się na zewnątrz. To sztuczne siedliska dla organizmów inwazyjnych, które wypierają lokalne gatunki. To sieci widma zaczepione o konstrukcje, które dalej łowią – ryby, ssaki. To realne straty dla rybaków, którzy tracą sprzęt na wrakach. To wreszcie zagrożenie dla ludzi, bo część tych obiektów leży tuż przy brzegu – w miejscach, gdzie wchodzimy do wody.

To nie są zabytki.
To są odpady zalegające na dnie morza.

Od 2024 roku skupialiśmy się na zrozumieniu problemu. Przez 12 miesięcy pracowaliśmy nad analizą: gdzie są wraki, w jakim są stanie, jakie technologie mają sens, jakie ryzyka są realne.

Wspólnie z międzynarodowymi ekspertami, w ramach wsparcia technicznego Komisji Europejskiej i we współpracy z zespołem techników i praktyków z SaveBaltic.com, przeanalizowaliśmy skalę zagrożenia, dostępne technologie i realne scenariusze działania. W efekcie tej pracy powstało Studium wykonalności, które zamknęło etap pytań.

Dziś nie pytamy już „czy się da”.

Odpowiedź jest jednoznaczna:
Tak, da się.

Technicznie. Realnie. Konkretnie.

Dlatego dziś jesteśmy w zupełnie innym miejscu.

Trwa etap, który ma jedną kluczową różnicę:
wchodzimy w teren.

Projekt „Czysty Bałtyk 2026” – Wraki Bałtyku, a Adaptacja Klimatyczna — Rekonesans, Analiza Ryzyk i Plan Usunięcia Trzech Obiektów w Rejonie Gdańska – to etap rekonesansu technicznego i badań terenowych. Projekt sfinansowano ze środków Fundacji ORLEN dla Pomorza i stanowi milowy krok przejścia od analiz do realnych operacji na morzu.

To już nie są modele, symulacje i analizy zza biurka.
To praca w terenie:
identyfikacja konkretnych obiektów, ocena ich stanu, analiza ryzyka środowiskowego i przygotowanie do operacji, która jeszcze do niedawna była traktowana jako nierealna.

Bo następny krok jest jasny.

Wydobycie wraku.

Nie jako jednorazowa akcja, ale jako model działania. Chcemy na konkretnym, dobrze przygotowanym przykładzie wypracować procedury, które będzie można skalować – dla kolejnych lokalizacji, kolejnych państw i kolejnych obiektów. W Polsce i w całym regionie Bałtyku.

Bałtyk nie wybacza odkładania decyzji. To morze zamknięte, z bardzo ograniczoną wymianą wód. Wszystko, co do niego trafia – zostaje. A wraki nie są „zamrożone w czasie”. One się rozpadają. Każdego roku. Szczególnie te z XX wieku. Złożone głównie ze stali i napchane substancjami ropopochodnymi, czasami „wzbogacone” o pokłady pełne amunicji z czasów wojny. One powoli pracują. Korozja postępuje. Struktury słabną. Ryzyko rośnie.

Dlatego Misja Oceany, którą rozpoczęliśmy w 2024 roku, ma bardzo prosty cel:
posprzątać Bałtyk.

Bez narracji o „dziedzictwie podwodnym”, gdy mówimy o realnym zagrożeniu.
Bez romantyzowania.
Bez odkładania działań na kolejne, bliżej nieokreślone lata.
Bez udawania, że problem rozwiąże się sam.

Wraki to wielkogabarytowe odpady zalegające na dnie morza.
A odpady się usuwa.

To dopiero początek …

Źródła:
* Raport HELCOM „Thematic assessment on hazardous submerged objects in the Baltic Sea (volume 2) potentially polluting shipwrecks in the Baltic Sea”

* Raport NIK „PRZECIWDZIAŁANIE ZAGROŻENIOM WYNIKAJĄCYM Z ZALEGANIA MATERIAŁÓW NIEBEZPIECZNYCH NA DNIE MORZA BAŁTYCKIEGO”

* Studium wykonalności - Clean the Baltic

=========================
#FundacjaHistoriaVita, #CzystyBałtyk2026, #SaveBaltic, #FundacjaORLENdlaPomorza, Sprzątanie dna Bałtyku z wraków i amunicji

Realne działania wymagają realnego wsparcia.
Jeśli uważasz, że kierunek jest właściwy – pomóż zwiększyć zasięg tej inicjatywy albo wesprzyj ją finansowo.

* WBKPPLPP
PL 17 1090 2590 0000 0001 4997 3719

* https://zrzutka.pl/s44xbc