W kwietniu 2026 Fundacja Historia Vita podpisała umowę na realizację projektu „Czysty Bałtyk 2026 – Wraki Bałtyku a Adaptacja Klimatyczna — Rekonesans, Analiza Ryzyk i Plan Usunięcia Trzech Obiektów w Rejonie Gdańska”.
Projekt sfinansowano ze środków Fundacji ORLEN dla Pomorza w ramach konkursu „Adaptacja Klimatyczna dla Północnej Polski”.
To ważny krok dla inicjatywy SaveBaltic.com. Po etapie koncepcji, pracy z ekspertami przydzielonymi przez Komisję Europejską w ramach Misji Oceany oraz Studium wykonalności „Clean the Baltic” przechodzimy do działań terenowych: na morzu, pod wodą i na konkretnych obiektach.
Zmiany klimatu przyspieszają degradację wraków. Wyższa temperatura wody, silniejsze sztormy i ruch osadów powodują korozję i uszkodzenia konstrukcji.
To zwiększa ryzyko dla środowiska morskiego, jakości wód, rybołówstwa i żeglugi.
Dlatego w projekcie traktujemy wraki jako konkretne źródło ryzyka, które trzeba sprawdzić, ocenić i ograniczyć, a w dalszej perspektywie – usunąć.
Projekt jest kontynuacją pracy prowadzonej przez Fundację Historia Vita w ramach inicjatywy SaveBaltic.com.
W 2024 roku nasze konsorcjum zostało nagrodzone w konkursie Komisji Europejskiej realizowanym w ramach Mission Ocean. Spośród projektów zgłoszonych przez organizacje, firmy, instytucje naukowe i podmioty publiczne z całej Europy zdobyliśmy 2 z 20 przyznanych nagród! Nagrodzone projekty to „Oczyszczanie dna Bałtyku z wraków” oraz „Usunięcie wraku MV Alta z klifów Irlandii”.
Nagrodą było wsparcie techniczne i współpraca z międzynarodowym zespołem ekspertów. W tym procesie powstało Studium wykonalności „Clean the Baltic”, które uporządkowało problem wraków, dostępne technologie, bariery organizacyjne i możliwe scenariusze działania.
Wnioski były jasne: żeby ograniczać ryzyka związane z wrakami, potrzebne są aktualne dane z terenu i nowe podejście.
Nie ogólne deklaracje.
Konkretne informacje o stanie obiektów, ich degradacji, zagrożeniach środowiskowych i możliwościach dalszego postępowania.
Na tę potrzebę odpowiada projekt „Czysty Bałtyk 2026”.
W projekcie zaplanowano ocenę adaptacyjną trzech wraków w rejonie Gdańska.
Wykonamy sześć specjalistycznych zejść nurkowych — po dwa na każdy obiekt. Pierwsze zejścia będą miały charakter rozpoznawczy, drugie techniczny. Ich celem jest sprawdzenie rzeczywistego stanu wraków, wykonanie dokumentacji foto-wideo, zebranie danych terenowych oraz przygotowanie materiału do oceny technicznej, środowiskowej i adaptacyjnej.
Projekt obejmuje:
– rekonesans nurkowy i techniczny trzech wraków,
– dokumentację foto-wideo,
– ocenę konstrukcji, stanu materiałowego i stopnia degradacji,
– badania laboratoryjne i ocenę środowiskową,
– analizę wpływu zmian klimatu na ryzyka związane z wrakami,
– współpracę z administracją morską, ekspertami technicznymi i środowiskowymi,
– działania informacyjne i edukacyjne,
– plan usunięcia wraków wraz z rekomendowanymi metodami, oceną ryzyk i szacunkowymi kosztami.
To nie jest projekt „do szuflady”.
Jego efektem mają być dane terenowe, dokumentacja, ocena ryzyk i praktyczne rekomendacje, które pomogą lepiej zarządzać zagrożeniami ukrytymi pod powierzchnią wody. Plan usunięcia wraków jest częścią tego procesu — ważną, ale nie jedyną. Równie istotne są rozpoznanie, edukacja, współpraca międzysektorowa i zwiększenie gotowości regionu do reagowania na skutki zmian klimatu w środowisku morskim.
„Czysty Bałtyk 2026” ma własny, konkretny cel: sprawdzić trzy wybrane wraki, ocenić ich znaczenie dla adaptacji klimatycznej regionu i przygotować rozwiązania ograniczające ich wpływ na środowisko morskie, a następnie – w oparciu o opracowane rekomendacje i zebrane dane – przejść do fizycznego wydobycia i usunięcia tych wraków.
Sens projektu jest widoczny już teraz.
Bo bez zejścia pod wodę nie da się odpowiedzialnie mówić o tym, co naprawdę dzieje się na dnie. A bez tej wiedzy trudno planować skuteczną ochronę Bałtyku i adaptację regionu do zmian klimatu.
Projekt „Czysty Bałtyk 2026” sfinansowano ze środków Fundacji ORLEN dla Pomorza.
=========================
#FundacjaHistoriaVita #SaveBaltic #CzystyBałtyk2026
Realne działania wymagają realnego wsparcia.
Jeśli uważasz, że kierunek jest właściwy – działaj razem z nami.
WBKPPLPPPL 17 1090 2590 0000 0001 4997 3719
...media w trakcie budowy, działa FB
Formularz kontaktowy
Fundacja Historia Vita
Osiedle Akademickie 6/22,
31-866 Kraków
NIP 6751487193
KRS 0000452311
Oddział Trójmiasto (Gdańsk)