Tykająca bomba na dnie Bałtyku. Niemcy zaczynają wyciągać wojenną amunicję
W rejonie Boltenhagen na północnych wodach Bałtyku rozpoczęto właśnie pilotażowy projekt wydobywania amunicji zalegającej na dnie morza. Operację prowadzi niemiecka firma Baltic Taucherei- und Bergungsbetrieb (znana też jako Baltic Diver Germany) na barkach i przy użyciu nurków, którzy pod wodą sortują i podnoszą kolejne pociski, granaty i inne materiały wybuchowe. Podczas testów nurkowie spędzają godziny pod wodą, umieszczają znalezioną broń w specjalnych pojemnikach i wydobywają ją na powierzchnię przy pomocy specjalnych wind. W ramach tej fazy ma zostać usuniętych około 15 ton amunicji, w tym m.in. granatniki przeciwpancerne i granaty ręczne.
Skala problemu: miliony ton amunicji na dnie
Skala problemu jest znacznie większa niż te pierwsze testy. Według danych niemieckiego Ministerstwa Środowiska, **w Morzu Bałtyckim i Morzu Północnym może zalegać łącznie nawet 1,6 mln ton niewybuchów i amunicji z I i II wojny światowej – przy czym do samego Bałtyku przypisuje się w tym kontekście setki tysięcy ton takich materiałów.
Eksperci uważają, że część amunicji została zatopiona celowo po zakończeniu działań wojennych, by się jej pozbyć, a część trafiła do morza w wyniku zatonięć statków transportujących uzbrojenie.
Dlaczego to ważne? – zagrożenia dla morza, ludzi i środowiska
Sam fakt, że ta amunicja spędziła dziesięciolecia pod wodą, nie oznacza, że przestała być groźna. Wręcz przeciwnie:
-
Korozja metalowych elementów powoduje uwalnianie substancji chemicznych, które wchodzą do środowiska morskiego – mogą one kumulować się w tkankach organizmów morskich, takich jak małże, ryby czy inne bezkręgowce, a stamtąd trafiać dalej w łańcuch pokarmowy.
Nawet nieeksplodowane pociski i bomby stanowią ryzyko przypadkowego wybuchu dla nurków, rybaków, żeglarzy lub ekip prowadzących późniejsze prace podwodne.
Dodatkowo, amunicja utrudnia rozwój infrastruktury podwodnej – np. instalację kabli, turbin w farmach wiatrowych, czy prac związanych z geologią dna.
Według doniesień medialnych, substancje pochodzące z rozkładających się ładunków już zostały wykryte w organizmach morskich i istnieje ryzyko, że mogą one przenikać dalej do łańcucha pokarmowego.
Pierwsze testy i działania państwowe
Pilotowe wydobycie przez Baltic Diver Germany to tylko pierwszy krok w ramach szerszego programu federalnego, który został zainicjowany przez niemieckie Ministerstwo Środowiska (BMUKN). Program ten przewiduje przeprowadzenie badań, testów technologicznych, a docelowo — systematycznego usuwania amunicji z dna morza.
W budżecie na ten cel zapisano ponad 100 milionów euro, które mają być przeznaczone m.in. na rozwój technologii, testy rozwiązania oraz stworzenie jednostek zdolnych do pozyskiwania amunicji pod wodą.
Dlaczego potrzebne jest działanie teraz?
Chociaż projekt wciąż ma charakter pilotażowy i badawczy, jego rozpoczęcie pokazuje, jak pilna jest potrzeba zajęcia się problemem zalegającej amunicji:
Wzrastające ryzyko ekologiczne – im dłużej materiały wybuchowe zalegają na dnie, tym większe jest ryzyko, że ich substancje chemiczne przedostaną się do ekosystemu Bałtyku.
Niepewność co do stanu amunicji – wiele ładunków jest skorodowanych i niestabilnych, co utrudnia ich bezpieczne podniesienie i wymaga specjalistycznych metod.
Wspólne europejskie działania – są już projekty naukowe i mapowania pól amunicji w Bałtyku, m.in. w ramach inicjatyw międzynarodowych, co pokazuje, że problem ten dotyczy wielu krajów basenu, jednak samym ich wydobyciem i/lub neutralizacją zajmuje się jak na razie (poza jednostkami wojskowymi krajów nadbałtyckich) jedynie omawiany zespół... i my. Jednak Niemcy zdobyli finansowanie wcześniej, więc są kawałek dalej.
Podsumowanie
Start niemieckich testów systemów wydobycia amunicji z dna Bałtyku to ważny sygnał, że odpowiedzialne państwa zaczynają podejmować działania w odpowiedzi na dziesięciolecia milczenia i stagnacji. Prace te pokazują, że problem jest realny, jego skala ogromna, a skutki — zarówno ekologiczne, jak i bezpieczeństwa — mogą narastać, jeśli nie zaczniemy systematycznego usuwania niewybuchów z dna morza już teraz.
Źródła:
* https://www.gospodarkamorska.pl/niemcy-testuja-system-wydobywania-amunicji-z-baltyku-86727
* https://www.bundesumweltministerium.de/en/topics/marine-conservation/unexploded-munitions-in-the-sea?
* https://www.geomar.de/en/news/article/munitionsraeumung-jetzt-gehts-los-1?
...media w trakcie budowy, działa FB
Adres
Fundacja Historia Vita
Osiedle Akademickie 6/22,
31-866 Kraków
NIP 6751487193
KRS 0000452311
Oddział Trójmiasto (Gdańsk)
Kontakt
baltic@historiavita.pl
Menu
Śledź nas